Wie zijn ze, die IJsheiligen?

Wie zijn ze, die IJsheiligen?

15 mei is in het tuinseizoen zowat de belangrijkste datum. De laatste IJsheilige is dan gepasseerd, het risico op nachtvorst is voorbij en we kunnen planten en zaaien dat het een lieve lust is. Maar wie zijn die IJsheiligen en klopt het verhaal errond wel?

Met z’n vieren

De IJsheiligen vormen een kwartet. Op 11 mei vieren we Sint-Mamertus, op 12 mei Sint-Pancratius, op 13 mei Sint-Servatius en op 14 mei sluit Sint-Bonifatius het rijtje. Soms komt een vijfde heilige, Sophia van Rome, ook bekend als koude Sophie, op 15 mei hun rangen vervoegen. Ze komen voor in allerlei spreuken uit de volksweerkunde. Enkele voorbeelden: Van nachtvorst ben je nimmer vrij, als Bonifaas nog niet is voorbijPancraas, Servaas en Bonifaas geven vorst en ijs helaasAl is Mamertus oud en grijs, hij houdt van vriezen en ijsVoor de nachtvorst zijt ge niet beschermd, totdat Servatius zich over u ontfermtZijn de IJsheiligen in het land, vroege bloesem houdt dan kort stand

Echt vorstvrij?

Ook in de volksweerkunde schuilt er altijd wel een grond van waarheid. De naamdag van de IJsheiligen valt dan ook samen met een klimatologisch verschijnsel. De eerste wat warmere dagen in april worden blijkbaar meestal gevolgd door een polaire luchtstroom die nog aanleiding kan geven tot nachtvorst. Eens die luchtstroom voorbij, worden de nachten niet meer zo koud.  Natuurlijk is het in de praktijk niet mogelijk om precies te zeggen wanneer de laatste nachtvorst zich voordoet, maar na 15 mei wordt het risico heel klein. Het is intussen al geleden van 1941 dat er na 15 mei (op 16 mei om precies te zijn) nog nachtvorst werd opgetekend.

Soms zorgen de IJsheiligen ook voor verrassingen in de andere, meer tropische richting. Van weerman Frank Deboosere weten we dat op 11, 12 en 13 mei 1998 het kwik klom tot boven 30° C!

Vroeger lente?

De opwarming van de aarde zou wel eens tot gevolg kunnen hebben dat de IJsheiligen naar voor opschuiven. De lente zou intussen al met een achttal dagen vervroegd zijn, waardoor de overgang naar het warmere weer zich nu zou situeren tussen 3 en 6 mei. Het zullen andere heiligen zijn die de titel van IJsheiligen mogen voeren.

In de tuin

U speelt nog altijd op veilig als u eenjarige planten en kuipplanten pas na 15 mei buitenzet. Bedek tot zolang ook kwetsbare zaailingen in de moestuin met een vliesdoek, zet er een plastic tunnel over of zaai voor in een serre.

Kijk ook eens naar de volgende berichten:

Pioenen: blikvangers in tuin en vaas

Uw geduld wordt niet langer op de proef gesteld: vanaf half mei zijn ze er weer, de prachtige pioenen. Bescheidenheid is niet hun belangrijkste eigenschap, wel integendeel. In de border én in de vaas trekken ze alle aandacht naar zich toe. Hun schoonheid is ook nauwelijks te evenaren.

Lees meer...
Naar buiten met de kuipplanten

De kuipplanten hebben de winter veilig doorgebracht en hopelijk ook goed overleefd in tuinhuis, garage, kelder, traphal of logeerkamer. Of misschien wel in het plantenhotel? Vanaf half mei, als de IJsheiligen achter de rug zijn, mogen ze weer naar buiten.

Lees meer...
Siertuinklussen in mei

Het wordt hoe langer hoe duidelijker: de zomer komt dichterbij. De tuin staat er al fleurig bij, maar er blijft wel werk aan de winkel. Lees hier alles over de siertuinklussen voor de maand mei!

Lees meer...
Moederdag 2017

Op zondag 14 mei worden moeders weer in de bloemetjes gezet. Letterlijk meestal, met een groot boeket of een fleurige kamer- of tuinplant. In ons tuincentrum vindt u nog veel meer mooie en praktische cadeaus die zeker bij moeders in de smaak zullen vallen!

Lees meer...