Wie zijn ze, die IJsheiligen?

Wie zijn ze, die IJsheiligen?

15 mei is in het tuinseizoen zowat de belangrijkste datum. De laatste IJsheilige is dan gepasseerd, het risico op nachtvorst is voorbij en we kunnen planten en zaaien dat het een lieve lust is. Maar wie zijn die IJsheiligen en klopt het verhaal errond wel?

Met z’n vieren

De IJsheiligen vormen een kwartet. Op 11 mei vieren we Sint-Mamertus, op 12 mei Sint-Pancratius, op 13 mei Sint-Servatius en op 14 mei sluit Sint-Bonifatius het rijtje. Soms komt een vijfde heilige, Sophia van Rome, ook bekend als koude Sophie, op 15 mei hun rangen vervoegen. Ze komen voor in allerlei spreuken uit de volksweerkunde. Enkele voorbeelden: Van nachtvorst ben je nimmer vrij, als Bonifaas nog niet is voorbijPancraas, Servaas en Bonifaas geven vorst en ijs helaasAl is Mamertus oud en grijs, hij houdt van vriezen en ijsVoor de nachtvorst zijt ge niet beschermd, totdat Servatius zich over u ontfermtZijn de IJsheiligen in het land, vroege bloesem houdt dan kort stand

Echt vorstvrij?

Ook in de volksweerkunde schuilt er altijd wel een grond van waarheid. De naamdag van de IJsheiligen valt dan ook samen met een klimatologisch verschijnsel. De eerste wat warmere dagen in april worden blijkbaar meestal gevolgd door een polaire luchtstroom die nog aanleiding kan geven tot nachtvorst. Eens die luchtstroom voorbij, worden de nachten niet meer zo koud.  Natuurlijk is het in de praktijk niet mogelijk om precies te zeggen wanneer de laatste nachtvorst zich voordoet, maar na 15 mei wordt het risico heel klein. Het is intussen al geleden van 1941 dat er na 15 mei (op 16 mei om precies te zijn) nog nachtvorst werd opgetekend.

Soms zorgen de IJsheiligen ook voor verrassingen in de andere, meer tropische richting. Van weerman Frank Deboosere weten we dat op 11, 12 en 13 mei 1998 het kwik klom tot boven 30° C!

Vroeger lente?

De opwarming van de aarde zou wel eens tot gevolg kunnen hebben dat de IJsheiligen naar voor opschuiven. De lente zou intussen al met een achttal dagen vervroegd zijn, waardoor de overgang naar het warmere weer zich nu zou situeren tussen 3 en 6 mei. Het zullen andere heiligen zijn die de titel van IJsheiligen mogen voeren.

In de tuin

U speelt nog altijd op veilig als u eenjarige planten en kuipplanten pas na 15 mei buitenzet. Bedek tot zolang ook kwetsbare zaailingen in de moestuin met een vliesdoek, zet er een plastic tunnel over of zaai voor in een serre.

Kijk ook eens naar de volgende berichten:

Vakantietips voor de tuin

De eerste mensen zijn al vertrokken naar het zonnige Zuiden of exotische oorden, voor een heerlijke zomervakantie. Als je na je vakantie weer thuiskomt wil je natuurlijk liever niet een zieltogende tuin aantreffen, met verdroogde planten, een verpieterd gazon of een oerwoud van onkruid. Met deze 10 tuintips voorkom je dat!

Lees meer...
Maak een pluktuin of bloemenborder!

In Engeland hebben veel mensen een hoek of bloembed in hun tuin gereserveerd voor bloemen waarmee ze zelf de mooiste boeketten kunnen maken. Waarom doen wij dat eigenlijk niet? Een fleurige pluktuin is makkelijk te realiseren en je bespaart er een hoop kosten bij de bloemist mee!

Lees meer...
Tuintips juli

Het is hoogzomer en we zijn zoveel mogelijk buiten, om te zonnebaden, te barbecueën en ontspannen te genieten van de bloemen, bijen, vlinders en van de vogels die een slokje komen nemen uit de drinkschaal of er enthousiast spetterend in badderen. Steek af en toe de handen uit de mouwen om ervoor te zorgen dat de tuin nog zo lang mogelijk mooi en fleurig blijft.

Lees meer...
Zomerse moestuinklussen

Het is zomer en je kunt nu heerlijk lang lekker buiten zijn. Tussen het luieren in de tuin of op het balkon door kun je een paar klusjes doen om ervoor te zorgen dat je optimaal kunt genieten van een rijke oogst van eigen bodem. Of je nu een heuse moestuin of een eetbare tuin, border of bak met groenten, kruiden of fruit hebt.

Lees meer...